درس سی و سوم: باب استفعال

نکات محتوایی

۱- برای معنای طلب و اقسام آن، مطلبی از استاد شهریاری آمده است، برای مشاهده اینجا را کلیک نمایید

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

2- تحلیل جالب ابن جنی از ارتباط بین لفظ استفعل و معنای طلب را در خصائص ج۱ ص۵۰۶ ببینید (از اول مبحث در ص۵۰۵ ملاحظه شود)

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

3- درباره معنای دوم (مفعول را دارای صفتی…) استاد بوغیری مطلبی پیرامون چاپ سال ۹۶ مرقوم فرموده‌اند که با توجه به تحقیق ایشان، عبارت در چاپ ۹۷ اصلاح شد. برای مشاهده مطلب ایشان اینجا کلیک کنید

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

4- معنای تحول شبیه استحاله در فقه است برخلاف معنای صیرورت فتدبر

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

5- مثال دوم در معنای تحول (استأسد) از قبیل تحول مجازی است نه حقیقی.

میانگین امتیازات: 4.0 از 2 مشارکت.
لطفا صبر کنید...

۱ دیدگاه در ”درس سی و سوم: باب استفعال

  1. با سلام
    به نظر می آید فرقی در معنای تحول(باب استفعال) و صیرورت(باب تفعّل) نیست و هر دو یک حقیقت را دارا هستند و لذا معنای «استحجر» و «تحجّر» یکسان است و معنای آن «سنگ شد» است. البته بنا به اغراض گوینده و فاعل آن، می تواند این استعمال مجازی باشد که در این صورت ترجمه آن به صورت «همانند سنگ (سخت) شد» می شود.
    در کتب لغت نیز اختلاف تعابیر گویای اتحاد صیرورت و تحول است، فقط برخی لغویین معنای حقیقی و برخی دیگر معنای مجازی را مدّ نظر قرار داده اند:
    تاج العروس من جواهر القاموس؛ ج‌۶، ص: ۲۵۰: اسْتَحْجَر الطِّینُ و تَحَجَّرَ: صَلُبَ کالحَجَرِ.
    مفردات ألفاظ القرآن؛ ص: ۲۲۱: و تَحَجَّرَ کذا: تصلّب و صار کالأحجار
    المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی؛ ج‌۲، ص: ۱۲۲: (اسْتَحْجَرَ) الطِّینُ صَارَ صُلْباً کَالْحَجَرِ
    لسان العرب؛ ج‌۴، ص: ۱۶۶: اسْتَحْجَرَ الطینُ: صار حَجَراً
    تاج العروس من جواهر القاموس؛ ج‌۶، ص: ۲۵۰: اسْتَحْجَرَ الطِّین: صار حَجَراً
    جمع بین اختلاف فوق را مرحوم رضی بیان نموده است که برای استحجر معنای حقیقی و مجازی در نظر گرفته است:
    شرح شافیه ابن الحاجب / ج‏۱ / ۱۱۱ : و یکون للتحول إلى الشى‏ء حقیقه، نحو استحجر الطین: أى صار حجرا حقیقه، أو مجازا: أى صار کالحجر فى الصلابه، و إن البغاث بأرضنا یستنسر أى: یصیر کالنسر فى القوه، و البغاث- مثلث الفاء- ضعاف الطیر
    و شاهد اقوی بر عدم فرق معنای صیرورت و تحول، عطف کردن این دو توسط امیل یعقوب در کتاب المعجم المفصل است:
    المعجم المفصل فی علم الصرف / ۳۱۹ : التحوّل أو الصیروره، نحو: «استحجر الطّین» (صار حجرا)، و «استأسد زید» (صار کالأسد).

    * البته این بحث نیاز به تحقیق بیشتر دارد

    هنوز امتیازی ثبت نشده است
    لطفا صبر کنید...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *