درس چهل و سوم: مصغر

نکات محتوایی

۱- تصغیر به قصد تحقیر در قرآن کریم نیامده ولی ۶ بار “یا بُنیّ” به کار رفته و نیز تصغیر ترخیم رویداً . دراسات لاسلوب القران الکریم ج۷ ص۵۴۵

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

2- توجیه تغییرات صورت گرفته در اسم هنگام تصغیر: المستقصی ص۹۳۸ به بعد

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

3- درباره اوزان تصغیر، مشهور وزن دوم و سوم را فعیعل و فعیعیل گفته اند که بیانگر وزن عروضی کلمه است نه وزن تصریفی آن. اما در کتاب جهت تسهیل، این دو وزن تغییر داده شده

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

4- درباره مصغر کلماتی که با همزه وصل شروع می شود مثل استخراج و…: ر.ک: المستقصی ص۹۶۰

مصغر استخراج را علوم العربیه سخیریج، برخی تخیرج و تعدادی تخیریج گفته اند. با جستجوی این سه کلمه به قائلان آنها می رسیم.

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

5- درباره افزودن تاء تانیث به تصغیر ترخیم در اسامی مونث، به تصریح کتب، این اختصاص به اسامی ثلاثی دارد (نه رباعی). مثلا شرح اشمونی ج۴ ص۲۲۳ دیده شود

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

6- تناسب تصغیر با تحبیب در امثال بُنیّ: شرح شافیه ج۱ ص۱۹۰

🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸🔸 🔸

7- همانطور که در تذکر ذیل قواعد اعلال گفته شده، طبق قاعده سوم اختصاصی اعلال، اسیود تبدیل به اسیّد می شود. لکن همانطور که در متن نگاهی به کتب دیگر نیز دیده می شود، در کلام مرحوم رضی، مصغیر سید، اسیود گفته شده است. لازم به ذکر است در مصغر کلمه سیّد، هر دو وجه(اسیّد و اسیود) هر دو صحیح است هر چند اسید أصح دانسته شده است. وجه عدم احرای قاعده اعلال در اسیود را قوت واو متحرک، عارضی و غیر لازمه بودن یاء تصغیر و مطابقت آن با جمع مکسرش(اساود) گفته اند (ر.ک. کتاب الکتاش، ج۲، ص۲۳۸ و النحو الوافی، ج۴،ص۶۴۰ و شرح شافیه،ج۱، صص۲۲۶و۲۳۰)

هنوز امتیازی ثبت نشده است
لطفا صبر کنید...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *